Arkadaşlar savaş tarihini severim kısaca bilgi vermekten memnun olurum, bugün Çanakkale Deniz Zaferinin yıldönümü (18 Mart 1918 ) , Kara savaşları ise 25 Nisanda 1915 de başladı.

Ben kısaca deniz savaşından bahsedeyim, müttefik donanması İngiliz ve Fransız deniz kuvvetlerinin öncülüğünde 100 parçalık donanmayla (18 tanesi ağır zırhlıydı) boğaza girdi.Boğazdaki savunmamız daha önce gelen istihbaratlar üzere güçlendirilmişti.

Ana savunma düzenimiz topçu bataryalarımız ve mayın hatlarından oluşuyordu, topçumuz dört bölgeydi;

1.GRUP: Boğaz girişinde iki yakada bulanan Kumkale-Orhaniye ve Sebdülbahir-Ertuğrul tabyaları düşmanın içeri girmesini engeleyecekti.

2.GRUP:Gemilerin içeri girmesi engelenemediği takdirde (arkadaşlar haritalarda bulursanız Çanaklale boğazının güney ağzı oldukça geniştir ve burdaki bataryalarımız uzun menzilli düşman donanma toplarının ateşine doğrudan açıktır) Erenköy ve Tenkerdere'de bulunan obüs bataryalarımız düşmanı ateş altına alacak özellikle düşman gemileri için çok iyi atış tanzim ve manevra görevi görecek Ertuğrul koyundaki yığılmaları önleyecekti.(arkadaşlar haritadan Erenköy koyuna bakarsanız bunu kesinlikle çok iyi anlarsanız)

3.GRUP: Küçük çaplı gemi toplarından ve havanlardan oluşan set bataryalarımız , mayın hatlarını koruyacak, düşmanın mayın tarama ve diğer koruma gemilerine aman vermeyecekti. (Kepezdeki Dardonos ve Soğanladere'ki Mesudiye set bataryaları ise, gerektiğinde 2. grubdaki obüslere atış desteği gerektiğinde en güçlü ve önemli savunmamız olan Çanakkale-Kilitbahir bölgesindeki sabit ağır toplarımıza yapılan donanma ateşini üzerlerine çekmek için yer değiştirerek 4. gruba destek vereceklerdir.(hareketli toplara sahip olduklarından yer değiştirebiliyorlardı)

4.GRUP: Ve işte Almanyadan getirtilen modern , 35 cm çaplı mermi atabilen uzun menzilli sabit sağır bataryalarımız.Bunlar boğazın en dar yeri olan Anadolu yakasındaki Çanakkale ve Rumeli yakasındaki Kilitbahir bölgesinde toplanmışlardı.(Kilitbahir Arapça'da deniz kilidi demektir, boğazın en dar yeri olduğu için bu isim verilmiştir.)

Toplarımızın. çeşit ve sayıları şe şekildeydi;
74 kıyı topu
82 adet havan, muhasara ve obüs
58 adet muhtelif küçük top
toplamda 214 top.Bunlardan 3. sayılanlar hariç diğer toplarımız 12 cm ve üzeri orta ve uzun menzilli toplarımızdı.

Mütfefik donanması ise 15 cm ve yukarısı (yani orta ve uzun mezilli) toplamda 250 namluya sahipti.Nicelik bakından olduğu gibi nitelik bakından da üstünlük onlardaydı.( tabi 4 . savunma hattımız olan Çanakkale- Kilitbahir grubundaki modern ağır sabit 38 lik toplarımız hariç)
Son olarak Enver paşanın meclisdeki bir konuşma metninden şunu okudum.Donanmamızın o günkü gururu 20 bin tonluk ağır muharebe gemisi Yavuz, son savunma hattımız gersinde yani kuzeyinde uygun konumlanarak 4. gruba gerektiğinde atış desteği verecek, en kötü ihtimal gerçekleşir topçumuz tamamen susturulur ise kahramanca son savunmamızı yapacaktı.(muhtemelen diğer muhrip ve kravözörler eşliğinde tabi)


Savunmamızın mayın hatları bölümü ise şu şekildeydi;

Mayın hatlarımız Kepez burnunun hemen güneyinden başlayıp Kilitbahir'in biraz kuzeyinde bitiyordu.Mayınlar boğaza paralel 11 sıra halinde toplamda 403 tane döşendi.

18 marta gelene kadar olan önemli olaylara kısaca gözatarsak ;

3 Kasım 1924- ingiliz donanması boğazın girişindeki 1. savunma hattımımızı bombaladı, Sebdülbahir batarya cephaneliği tam isabet aldı, 5'i subay toplamda 81 askerimiz şehit.

13 Aralık 1914-İngiz B11 denizaltısı boğaza sızarak Sarısağlar koyunda demirli olan Mesudiye zırhlımızı torpileyek batırdı.10 u subay 24 ü er 34 askerimiz şehit.(Denizaltılara karşı önlemlerimiz artırıldı)

15 Ocak 1915- Boğaza sızan Fransız Saphire denizaltısı Çanakkale önlerinde topçumuz tarafından batırıldı.

19 Şubat 1915- İngiliz donanması boğazın ağzındaki 1. savunma hattımızı ateş altına aldı.Tüm gün süren bombardıman önemli bir hasara yol açmadı ve bu noktalarda Türk topçusu susturulamadı.

25 Şubat 1915- Bombardıman tekrar başladı ve bu sefer 1. savunma hatımızdaki topçumuzun savunma gücü nerdeyse kırıldı.Topçumuz menzile giren donanma gemilerine kısmi isabetler kaydettikten sonra, menzili dışında kalan donanma toplarının vereceği zayiatı önlemek için 1. savunma hattımızı boşaltılar.(Seddülbahir, Kumkale, Orhaniye ve Ertuğrul tabyaları) müttefikler böylece boğaz girişinin ve Erenköy koyunun kontrolünü ele geçirdiler.

8 Mart 1918- Nusret mayın gemisi mükemmel bir planla gece karanlığında müttefiklerin kontrolündeki düşman karakol gemilerine rağmen Erenköy koyunu sızarak boğaza dik şekilde 26 demir mayın döşedi. (hatırlarsanız Erenköy koyu müttefik gemilerine atış tanzimi ve manevra için gerekliydi)

Artık 18 MART 1918 gününe kadar gündüzleri 2. grup topçumuzla düşman gemileri arasında zaman zaman yoğunlaşan topçu muharebeleri, geceleri ise mayınları temizlemeye çalışan mayın tarama gemileri ve muhriplere karşı kıyıdaki set ve havan bataryalarımız projektörler eşliğinde kahramanca mücadeleye girerek mayın temizleme ve sızmaları önledi.

Ve sonunda müttefik donanması 18 mart sabahı boğazın girişinden saldırıyı başlattı.Saldırı 3 sıra halindeydi, en önde Fransız zırhlıları arkadaki İngiliz zırhlıları, ilk sıra yıparınınca yerine arkadaki gruplara bırakacaktı.Amaç Türk topçusunu susturup, mayınları temzileyip boğazı yararak girmekti.18 muharip gemisinden en güvendikleri ölümcül atış ve isabet oranına sahip Amiral gemisi olan Queen Elizabeth'di.Saat 11:45 de Çimenlik kalemize doğru ilk toplarını ateşlediler.Topçumuzun yoğun ateşine rağmen saat 13:45 e kadar harekat onların istedikleri gibi gitti.Saat 13:30 boğaz savunmamızdan İstanbul'a çekilen telgrafta durumun ciddileştiği bazı toplarımız kısmen sustuğu üzülerek bildiriliyordu.(Anadolu Mecidiye tabyamız tam isabet almış ve bi süre tamamen susmuştu, Seyyid onbaşı dahil toplam 3 kişi savacaşak durumda kalmıştı ,tamamen sağlam durumda top hiç yoktu bu yüzden Seyyid onbaşı vinci kırılan bi topa 250 kilodan fazla mermiyi sırtında taşıyarak sürdü, hem de toplamda 3 kere.Seyyid onbaşı bataryada numaratördü buna rağmen topları arladaşının yardımıyla sırtına almış ve topun merdivenlerini çıkarak namluya sürmüş ve ateşlemişti ilk iki atışında ıskalamış ama 3. atışında Ocean zırhlısını dümeninden vurmuştur.Kendisi bundan sonra çavuş oldu, savaştan önce mesleği hamallıktı savaştan sonra da öyle oldu,cephede ödül için ısrar edilince bir somun ekmek fazladan istedi ama tek somun alan arkadaşlarını görünce bundan da vazgeçti.)

Saat 14:00 doğru yıpranan öncü Fransız zırhlıları yerini İngiliz gemilerine bırakmak için manevra yaparken Erenköy koyunda (Nusret mayınlamıştı) mayına çaptı.Su seviyesinin altından büyük bir yara alan Bouvet 3 dakikada 600 ün üzerinde müretebatıyla battı.Kısa süre sonra Inflexible de mayına çarptı.Hemen ardından Irresistible ve yardımına gelen Ocean da aynı kaderi paylaştı.Erenköy koyunda daha önce farkedilmeyen serseri bir şekilde dolanan demir mayınlarımız ve morali artan kahraman topçumuzun başarılı performansı sayesinde düşmanın geri çekildiği 18 e kadar 3 gemi (Bouvet, Ocean,Irrestible) batırılmış , diğer dördü de (Inflexible, Gaulois, Suffren, Agamemnon) savaş dışı bırakılmıştı.

Böylelikle müttefikler donanma güçlerinin üçte birini ve 800 denizcilerini kaybetmiş oldular.Bundan dehşete kapılan müttefiler takip eden günlerde sadece donanmayla boğazı zorlamaya cesaret edemediler.Bizim tarafta ise 4 subay 40 er şehit olmuş, 74 askerimiz yaralanmıştı.Bize yardım eden Alman askerlerinin zayiatı ise 3 ölü, 15 yaralıydı.8 topumuz tamamen kulanılamaz hale gelmiş, genel olarak bataryalarımız hasar görmüştü.çeşitli çap ve tipde toplam 1935 atış yaptık.Uzun menzilli kıyı toplarımız Anadolu Hamidiye, Rumeli Mecidiye, Namazgah (Bu grup en güçlü toplarımzı olduğu 4.gruptu) ;orta ve uzun menzilli Mesudiye ve Dardanos tabyaları ( 3. grup) aldıkları ağır ateşe rağmen kahramanca savaşarak ateşi kesmemiş ve sonucu tayin edici etkili performans göstermişlerdir.( Yabancı kaynakların dediğinin aksine boğaz savunmamız daha iki gün savunma yapabilecek teçhizata ve morale sahipti ayıca 11 mayın hattından sadece biri temizlenebilmiş geri kalan 10 hattımızda toplamda 377 mayın vardı)

Müttefikler bundan sonra 5 hafta hazırlık yapıp 25 Nisanda Gelibolu yarımadamıza donanma desteğinde kara çıkarması yapmışlardır.Çok uzun olmasaydı onu da anlatırdım, keşke bereber olsak da size sahip olduğım özel Çanakkale savaşı haritalarıyla tüm savaşı anlatabilseydim, umarım yararlı olmuştur, saygılarla....

not:Kaynak olarak ağırlıklı olarak Gürsel Öncü ve Şahin Aldoğan'ın kaleme aldığı 'Çanakkale savaşı: Siperin Ardı Vatan' kitabını kullandım, bence alanında yazlmış en iyi Türkçe eserdir,konuyu öğrenmek isteyenlere kesinlikle tavsiye ederim.

İsterseniz buraya daha sonra, tarihteki önemli savaşların anlatımını da yazarım.

Tarihteki destanları lafla değil icraatla yazan tek millet Türk milleti işte..